Η μέθοδος EMDR είναι μια δομημένη θεραπευτική διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται σε 8 βασικές φάσεις.

Ο σκοπός της θεραπείας είναι να βοηθήσει τον θεραπευόμενο να επεξεργαστεί αγχωτικές ή τραυματικές εμπειρίες από το παρελθόν καθώς και τρέχουσες καταστάσεις που οδηγούν σε δυσλειτουργικά μοτίβα συμπεριφοράς (γνωσίες, πεποιθήσεις, συναισθήματα και σωματικά συμπτώματα).

Η θεραπεία θεωρείται επιτυχημένη όταν ο θεραπευόμενος έχει αναπτύξει υγιή και θετικά πρότυπα συμπεριφοράς για το μέλλον.

Μέσω διεστιακών (αμφίπλευρων) οπτικών ή απτικών ερεθισμάτων, τα οποία ενισχύουν συνειρμικές διαδικασίες, ο θεραπευόμενος βιώνει αλλαγές σε επίπεδο γνωστικό, συναισθηματικό,
νευροφυσιολογικό και σωματικών αισθήσεων.

Μια εσωτερική ρωγμή που διασπά και σπάει την ανθρώπινη ψυχή είναι γνωστή ως ψυχικό τραύμα. Μπορεί να συμβεί όταν το άτομο βιώνει έντονες ψυχοπιεστικές καταστάσεις που δεν είναι σε θέση να ξεπεράσει. Ως αποτέλεσμα, το σώμα «κρατά» την το τραύμα,  εκδηλώνοντάς το μέσω διαφορετικών δυσλειτουργικές συμπεριφορών.